Αισθητικές αποπλανήσεις

27.05.2017, 20:48 | Ετικέτες:  επιστήμη, όραση

Συντάκτης: 

Σπύρος Μανουσέλης

Η άκρως ενοχλητική υποψία ότι το οπτικό μας σύστημα δεν μπορεί από μόνο του να διακρίνει ένα «πραγματικό» από ένα «εικονικό» αντικείμενο, εκτός από την καθημερινή μας εμπειρία επιβεβαιώνεται και από πλήθος ερευνών σχετικά με τις οπτικές πλάνες.
Αρκεί να αναλογιστεί κανείς τα αξιοθαύμαστα ψευδαισθησιακά τεχνάσματα της ζωγραφικής τέχνης, η οποία κατορθώνει να δημιουργεί την τρισδιάστατη εντύπωση της «προοπτικής» και του «βάθους» πάνω σε έναν εντελώς επίπεδο ζωγραφικό καμβά.
Οπως είδαμε στα δύο προηγούμενα άρθρα, αυτό που καταγράφεται από τα μάτια μας και αυτό που τελικά αντιλαμβανόμαστε οπτικά δεν ταυτίζονται: ο οπτικός μας εγκέφαλος μπορεί να βλέπει άλλοτε λιγότερα και άλλοτε περισσότερα από αυτά που του «διηγούνται» τα μάτια μας.
Η φωτεινότητα, η μορφή και το βάθος των οπτικών αντικειμένων δεν αποτελούν απόλυτα αλλά σχετικά φυσικά μεγέθη, τα οποία δεν ανιχνεύονται παθητικά αλλά δημιουργούνται ενεργητικά από τα εγκεφαλικά μας κυκλώματα.
Σε ποιο βαθμό οι οπτικές πλάνες μάς επιτρέπουν και να γνωρίσουμε τους εγκεφαλικούς μηχανισμούς που τις γεννούν;